พจนานุกรมปรัชญา

Inverted Qualia

Q

ควอเลียกลับด้าน

Shoemaker, S. 1982 The inverted spectrum

การทดลองทางความคิด (ล็อค, ชูเมกเกอร์) ที่ตั้งคำถามว่าคนสองคนสามารถมีหน้าที่การทำงานเหมือนกันและใช้คำเรียกสีเหมือนกัน แต่มีประสบการณ์เกี่ยวกับสีที่ต่างกันอย่างเป็นระบบได้หรือไม่ (เช่น คนหนึ่งเห็นสีแดงในขณะที่อีกคนเห็นเป็นสีเขียว)

Irony (Socratic)

ถ้อยคำยอกย้อน (ไอรอนีแบบโสเครตีส)

Kierkegaard, S., 1989, The concept of irony with continual reference to Socrates

วิธีการที่โสเครตีสใช้โดยแสร้งทำเป็นไม่รู้ ("ข้ารู้อย่างเดียวคือข้าไม่รู้อะไรเลย") เพื่อกระตุ้นให้คู่สนทนาอธิบายความเชื่อของตน และท้ายที่สุดก็เปิดเผยความไม่รู้ของพวกเขาออกมา เคียร์เคกอร์ดมองว่าไอรอนีคือจุดเริ่มต้นของความเป็นอัตวิสัย

Is-Ought Problem

ปัญหาเรื่อง "เป็น" กับ "ควร" (กิโยตินของฮูม)

Hume, D., 1978, A treatise of human nature

ข้อโต้แย้งของฮูมที่ว่าเราไม่สามารถอนุมานข้อความเชิงบรรทัดฐาน (สิ่งที่ควรเป็น) จากข้อความเชิงพรรณนาล้วนๆ (สิ่งที่เป็นอยู่) ได้ในทางตรรกะ ค่านิยมไม่สามารถถูกนิรนัยออกมาจากข้อเท็จจริงเพียงอย่างเดียว

Ishvara

อิศวร

Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy

(สันสกฤต) พระเป็นเจ้า หรือ พระเจ้า ในสำนักปรัชญาอินเดียต่างๆ (เช่น โยคะ และเวทานตะยุคหลัง) หมายถึงพระเจ้าส่วนบุคคล ผู้ทรงสร้าง ทรงค้ำจุน และทรงปกครองจักรวาล ทรงไว้ซึ่งคุณสมบัติอันเป็นมงคลอนันต์