Go back to browse
ก
Terms starting with
ก
Natural Law
กฎหมายธรรมชาติ
Finnis, J., 1980, Natural law and natural rights
ทฤษฎีที่ว่ามีหลักการทางศีลธรรมที่เป็นวัตถุวิสัย ซึ่งสามารถค้นพบได้ด้วยเหตุผล และควรเป็นรากฐานให้กับกฎหมายที่มนุษย์สร้างขึ้น โดยถือว่ากฎหมายที่ไม่ยุติธรรม "ไม่ใช่กฎหมาย" ในความหมายที่สมบูรณ์
Natural Selection
การคัดเลือกโดยธรรมชาติ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
กลไกหลักของวิวัฒนาการที่เสนอโดยชาร์ลส์ ดาร์วิน ซึ่งเป็นกระบวนการที่สิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะสืบทอดซึ่งปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดีกว่า มีแนวโน้มที่จะอยู่รอดและสืบพันธุ์ได้สำเร็จมากกว่า
Objectification
การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)
Nussbaum, M. C., 1995, Objectification
การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา
การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)
Nussbaum, M. C., 1995, Objectification
การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา
การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)
Nussbaum, M. C., 1995, Objectification
การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา
การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)
Nussbaum, M. C., 1995, Objectification
การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา
Omnipotence / Omniscience / Omnibenevolence
การทรงอานุภาพสูงสุด / การทรงรอบรู้ / การทรงความดีสูงสุด
Swinburne, R., 1993, The coherence of theism
คุณลักษณะคลาสสิกของพระเจ้าในลัทธิเอกเทวนิยม: การทรงอานุภาพสูงสุด (มีพลังเหนือทุกสิ่ง), การทรงรอบรู้ (รู้ทุกสิ่ง) และการทรงความดีสูงสุด (ดีอย่างสมบูรณ์) คุณลักษณะเหล่านี้ไปสู่การถกเถียงเรื่องปัญหาความชั่วร้าย
Overdetermination
Oการกำหนดเกิน (สาเหตุซ้อน)
สถานการณ์ที่เหตุการณ์หนึ่งมีสาเหตุหลายประการที่เพียงพอจะทำให้เกิดผลนั้นได้ด้วยตัวเอง มักถูกนำมาถกเถียงในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างจิตและกาย
Overdetermination (Causal)
Metaphysicsการกำหนดเกินความจำเป็น (ทางสาเหตุ)
Kim, J., 1998, Mind in a physical world
สถานการณ์ที่ผลลัพธ์หนึ่งมีสาเหตุเพียงพอมากกว่าหนึ่งสาเหตุเกิดขึ้นพร้อมกัน ในปรัชญาจิต หากสภาวะสมองทางกายภาพเพียงพอแล้ว ความปรารถนาทางจิตก็ดูเหมือนจะเป็นส่วนเกิน
Paradigm
กระบวนทัศน์ (พาราไดม์)
Kuhn, T. S., 1996, The structure of scientific revolutions
คำศัพท์ที่ทำให้แพร่หลายโดย โทมัส คูห์น เพื่ออธิบายกรอบของข้อสมมติ วิธีการ และคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ที่กำหนดสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ในช่วงเวลาหนึ่ง (วิทยาศาสตร์ปกติ) วิทยาศาสตร์เปลี่ยนแปลงผ่าน "การเปลี่ยนกระบวนทัศน์"
Perception (Representative Realism)
Pการรับรู้ (สัจนิยมแบบตัวแทน)
Locke, J. 1975 An essay concerning human understanding
ทัศนะ (ล็อค) ที่ว่าเรารับรู้วัตถุโดยอ้อมผ่านทางไอเดียหรือข้อมูลผัสสะ ไอเดียคือตัวแทนของวัตถุภายนอก
Physicalism
Pกายภาพนิยม
Stoljar, D. 2010 Physicalism
ข้อเสนอที่ว่าทุกสิ่งเป็นกายภาพ หรือดำรงอยู่โดยมีการกำกับแกนโดยกายภาพ เป็นทัศนะที่สืบทอดมาจากสสารนิยม โดยปรับปรุงให้รวมถึงแรง สนาม และกาล-อวกาศ
Quantification
Logicการบ่งปริมาณ (ควอนติฟิเคชัน)
Frege, G., 1952, Translations from the philosophical writings of Gottlob Frege
ในทางตรรกศาสตร์ คือวิธีการระบุขอบเขตของคุณสมบัติโดยใช้ตัวดำเนินการ เช่น "ทั้งหมด" (ตัวบ่งปริมาณสากล) และ "บางส่วน" (ตัวบ่งปริมาณอัตถิภาวะ) งานของเฟรเกเรื่องการบ่งปริมาณถือเป็นรากฐานของตรรกะภาคแสดงสมัยใหม่
Quotation (Use-Mention Distinction)
การอัญพจน์ (การยกคำพูด)
Quine, W. V. O., 1953, From a logical point of view
กลวิธีทางภาษาที่ใช้เพื่อ "กล่าวถึง" คำหรือวลี แทนที่จะ "ใช้" คำนั้น การแยกแยะนี้สำคัญมากในทางตรรกศาสตร์เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิทรรศน์ เช่น "ชิคาโก" มีเจ็ดตัวอักษร (กล่าวถึง) แต่ ชิคาโก เป็นชื่อเมือง (ใช้)
Reference
Rการอ้างถึง (เรฟเฟอเรนซ์)
Putnam, H. 1975 Mind, language and reality
ความสัมพันธ์ระหว่างถ้อยคำทางภาษา (เช่น ชื่อ) กับวัตถุที่มันระบุถึงในโลก ทฤษฎีเชิงสาเหตุ (คริปคี, พัทนัม) โต้แย้งว่าการอ้างถึงถูกกำหนดโดย "การตั้งชื่อ" ครั้งแรกและห่วงโซ่เชิงสาเหตุ ไม่ใช่ด้วยคำพรรณนา
Scepticism (Skepticism)
กังขาคติ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
จุดยืนทางปรัชญาที่เสนอว่าควรระงับการอ้างความรู้อย่างเด็ดขาด หรือถือว่าความรู้ที่แน่นอนเป็นสิ่งที่มนุษย์ไม่อาจมีได้ เป็นแนวคิดที่เน้นย้ำความสงสัยและความจำเป็นของการตรวจสอบและตั้งคำถามอย่างเข้มงวด
Supervenience
Sการกำกับแกน (ซูเปอร์วีเนียนซ์)
Kim, J. 1993 Supervenience and mind: Selected philosophical essays
ความสัมพันธ์ระหว่างชุดของคุณสมบัติ: ชุดของคุณสมบัติ A กำกับแกนบน B ก็ต่อเมื่อ ไม่มีความแตกต่างใน A ได้หากไม่มีความแตกต่างใน B (เช่น สภาวะทางจิตกำกับแกนบนสภาวะทางสมอง)
ภาวะอุบัติซ้อน (ซูเปอร์วีเนียนซ์)
Kim, J., 1993, Supervenience and mind
ความสัมพันธ์ระหว่างชุดของคุณสมบัติสองชุด (เช่น จิตและกาย) โดยที่ชุดหนึ่งจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงหากไม่มีการเปลี่ยนแปลงในอีกชุดหนึ่ง ใช้เพื่ออธิบายว่าจิตขึ้นอยู่กับสมองอย่างไร
Tabula Rasa
Epistemologyกระดานชนวนว่างเปล่า (จิตว่าง)
Locke, J., 1975, An essay concerning human understanding
ภาษาละตินหมายถึง "แผ่นหินชนวนที่ว่างเปล่า" ทฤษฎีประสบการณ์นิยมที่ว่าจิตมนุษย์เมื่อแรกเกิดไม่มีความคิดติดตัวมาแต่กำเนิด ความรู้ทั้งหมดเกิดจากประสบการณ์ (ผัสสะและการไตร่ตรอง)
Thinking
การคิด
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
กระบวนการทางจิตที่สิ่งมีชีวิตสร้างความสัมพันธ์ทางจิตวิทยาและแบบจำลองของโลก ในทางปรัชญาถือเป็นคุณลักษณะที่นิยามของจิต หรือเป็น 'สสารแห่งการคิด' (Res cogitans ตามแนวคิดของเดการ์ต)
Thought Experiment
Epistemologyการทดลองทางความคิด
สถานการณ์สมมติที่ใช้เพื่อสำรวจผลลัพธ์ของทฤษฎีหรือเพื่อทดสอบมโนทัศน์เมื่อการทดลองทางกายภาพเป็นไปไม่ได้ (เช่น แมวของชโรดิงเจอร์, ปัญหารถราง)
Transmigration of Souls
การเวียนว่ายตายเกิดของวิญญาณ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
ความเชื่อที่ว่าดวงวิญญาณภายหลังการสิ้นชีวิตของร่างกาย จะไปถือกำเนิดใหม่ในร่างอื่น (ทั้งมนุษย์ สัตว์ หรือพืช) โดยขึ้นอยู่กับผลแห่งกรรมที่ได้กระทำไว้ในอดีต
Transvaluation of Values (Umwertung aller Werte)
Ethicsการตีค่าใหม่แห่งคุณค่าทั้งปวง
Nietzsche, F., 1968, The will to power
โครงการของนีดเช่ในการก้าวพ้นศีลธรรมแบบคริสต์และแบบทาสดั้งเดิม ซึ่งเขามองว่าเป็นการปฏิเสธชีวิต และแทนที่ด้วยคุณค่าใหม่ที่ยืนยันถึงชีวิตและปัจเจกบุคคล
Turing Test
การทดสอบทัวริง
การทดสอบความสามารถของเครื่องจักรในการแสดงพฤติกรรมที่ชาญฉลาดเทียบเท่าหรือแยกไม่ออกจากมนุษย์ เปลี่ยนคำถามจาก "เครื่องจักรคิดได้หรือไม่?" เป็น "พวกมันสามารถเลียนแบบการสนทนาของมนุษย์ได้หรือไม่?"