Go back to browse

Terms starting with

Body

B

ร่างกาย (วัตถุ)

Robinson, H., 2020, Dualism
ในอภิปรัชญาของเดส์การตส์ หมายถึงสารวัตถุที่มีคุณลักษณะคือการกินที่ ความสามารถในการแบ่งแยกได้ และการไม่มีความตระหนักรู้

กาย (สรีระ)

Merleau-Ponty, M., 2012, Phenomenology of perception
ในปรากฏการณ์วิทยา ร่างกายเป็นประธานของการรับรู้และเป็นสื่อกลางที่เราใช้ในการดำรงอยู่ในโลก

Concrete

C

รูปธรรม (วัตถุเฉพาะ)

Hale, 1987
สิ่งที่ดำรงอยู่ในพื้นที่และเวลา และสามารถมีความสัมพันธ์ทางเหตุปัจจัยได้ ตรงข้ามกับวัตถุนามธรรม

สิ่งรูปธรรม

Lewis, 1986
สิ่งเฉพาะที่เป็นปัจเจก เช่น โต๊ะ ดาวฤกษ์ และผู้คน ตรงข้ามกับสากลลักษณ์หรือตัวเลข

Creationism

Ethics

รังสรรค์นิยม

Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
ความเชื่อที่ว่าจักรวาลและสิ่งมีชีวิตถือกำเนิดขึ้นจากการกระทำอันเป็นการสร้างสรรค์โดยเฉพาะของอำนาจศักดิ์สิทธิ์ มิใช่จากกระบวนการทางธรรมชาติอย่างเช่นวิวัฒนาการ

Degrees of Reality

D

ระดับความจริง

Vlastos, 1965
ทัศนะแบบเพลโตและสโกลาสติกที่ว่าความจริงไม่ใช่ทวิภาค (มี/ไม่มี) แต่มีระดับขั้น "แบบ" หรือพระเจ้ามีความจริงมากกว่าวัตถุทางกายภาพ ซึ่งมีความจริงมากกว่าเงา

ลำดับชั้นทางภววิทยา

McDaniel, 2017
โครงสร้างของภาวะที่มักจัดลำดับตามการพึ่งพา; สารัตถะที่เป็นอิสระถือว่า "จริงกว่า" อาการหรือคุณสมบัติบังเอิญที่ต้องพึ่งพามัน

Form

แบบ (มโนพัทธ์)

Zeyl, 2019
ในปรัชญาของเพลโต คือความจริงที่เป็นนามธรรมและเป็นสากล ซึ่งวัตถุในโลกกายภาพเป็นเพียงเงาหรือสำเนาที่ไม่สมบูรณ์ของมัน

รูปแบบ (รูปทรง)

Cohen, S.M., 2016, Aristotle’s Metaphysics
ในทฤษฎีสสารและรูปแบบของอริสโตเติล คือหลักการที่จัดระเบียบสสารให้เป็นวัตถุที่จำเพาะเจาะจงและนิยามหน้าที่ของมัน

Foundationalism

รากฐานนิยม

Descartes, R., 1985, Discourse on the method
ในญาณวิทยา คือทฤษฎีที่ว่าความรู้ถูกสร้างขึ้นบนชุดของความเชื่อพื้นฐานที่เป็นรากฐานซึ่งมีความถูกต้องในตัวเอง (เช่น "ฉันมีอยู่" หรือประสบการณ์ทางผัสสะ) ซึ่งทำหน้าที่รองรับความเชื่ออื่นๆ ที่ไม่ใช่พื้นฐาน

Fundamental Level

ระดับพื้นฐาน

Schaffer, J., 2003, Is there a fundamental level?
ระดับชั้นที่ต่ำที่สุดของความจริงซึ่งไม่สามารถลดทอนลงได้อีก และเป็นรากฐานให้กับสิ่งอื่นๆ ทั้งหมด

Level (Ontological)

L

ระดับชั้นทางภววิทยา

Hegel, 2010
การจัดลำดับชั้นของความจริงจากระดับพื้นฐานที่สุดไปสู่ระดับที่ซับซ้อนกว่า โดยที่ระดับบนมักจะมีรากฐานมาจากระดับล่าง

Philosopher King

Political Philosophy

ราชาปราชญ์ (นักปรัชญาผู้ปกครอง)

Plato, 1997, Republic
ในอุตมรัฐของเพลโต คือผู้ปกครองในอุดมคติของเมืองที่ยุติธรรม เพราะพวกเขามีความรู้ในเรื่อง "แบบ" (โดยเฉพาะแบบแห่งความดี) จึงเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่สุดในการปกครองเพื่อประโยชน์ของรัฐโดยรวม

Raja-Yoga

ราชโยคะ

Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(ภาษาสันสกฤต) 'โยคะของพระราชา' เป็นระบบของโยคะที่สืบทอดมาจากปตัญชลี มุ่งเน้นการฝึกฝนควบคุมจิตใจเพื่อบรรลุถึงสภาวะจิตสำนึกขั้นสูง (สมาธิ) โดยผ่านองค์ประกอบแปดประการ (อัษฎางค์)

Rajas

รชะ

Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(ภาษาสันสกฤต) ความกระตือรือร้น ความปรารถนา หรือความไม่สงบนิ่ง ในปรัชญาสางขยะ รชะคือหนึ่งในคุณะ (Gunas) ทั้งสาม ซึ่งเป็นคุณสมบัติพื้นฐานของธรรมชาติ เป็นหลักการแห่งการเคลื่อนไหวและพลังงานที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและสร้างความทุกข์ผ่านความยึดติดและความปรารถนา

Ratna-traya

รัตนตรัย

Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(สันสกฤต) 'แก้วสามประการ' ในปรัชญาเชน หมายถึงหนทางสามประการสู่การหลุดพ้น ได้แก่ สัมมาทัศนะ (ความเชื่อที่ถูกต้อง), สัมมาญาณ (ความรู้ที่ถูกต้อง), และสัมมาจริต (ความประพฤติที่ถูกต้อง)