Go back to browse
B
Terms starting with
B
Being-towards-death
Bภาวะมุ่งสู่ความตาย
Blattner, W., 2006, Heidegger’s Being and Time: A reader’s guide
แนวคิดของไฮเดกเกอร์ (Sein-zum-Tode) ที่ว่าการมีอยู่ของมนุษย์โดยพื้นฐานแล้วมุ่งไปสู่จุดจบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ภาวะข้องเกี่ยวกับความตาย
Heidegger, M., 1962, Being and time
การยอมรับความตายในฐานะความเป็นไปได้ในปัจจุบันที่กำหนดโครงสร้างชีวิตทั้งหมด และมอบความเร่งด่วนให้แก่ชีวิต
Being-with
Bภาวะอยู่ร่วม
Nancy, J.-L., 2000, Being singular plural
คำศัพท์ของไฮเดกเกอร์ (Mitsein) ที่ชี้ว่าการมีอยู่ของมนุษย์เป็นเรื่องทางสังคมโดยเนื้อแท้; เราไม่ได้มีอยู่โดยลำพังแล้วค่อยไปสัมพันธ์กับผู้อื่น แต่เรา "อยู่ร่วม" กับผู้อื่นอยู่เสมอแล้ว
การมีอยู่ร่วมกัน
Heidegger, M., 1962, Being and time
โครงสร้างทางภววิทยาของดาไซน์ที่มีความเป็นชุมชนเป็นสาระสำคัญ ซึ่งตรงข้ามกับสอลลิปซิสม์ (ลัทธิตัวกูของกู)
Belief
Metaphysicsความเชื่อ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
สภาวะทางจิตที่ยึดถือว่าประพจน์หรือข้อตั้งหนึ่งเป็นจริง มักถูกจำแนกให้แตกต่างจากความรู้ ซึ่งความรู้นั้นต้องการการให้เหตุผลสนับสนุนและความจริง
ความเชื่อ
Audi, R., 2010, Epistemology: A contemporary introduction to the theory of knowledge
สภาวะทางจิตที่ถือว่าประพจน์หนึ่งเป็นจริง ในทางญาณวิทยา ความเชื่อถือเป็นองค์ประกอบหนึ่งของนิยามความรู้แบบดั้งเดิม (ความเชื่อที่จริงและมีเหตุผลรองรับ)
Benevolence
Metaphysicsความเมตตา
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(จริยศาสตร์) ความตั้งใจที่จะทำความดีและส่งเสริมความสุขของผู้อื่น; การกระทำด้วยความกรุณาหรือความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่
ความเมตตาปรานี (ความมีเมตตา)
Hume, D., 1998, An enquiry concerning the principles of morals
แนวโน้มตามธรรมชาติที่จะทำความดีหรือปรารถนาดีต่อผู้อื่น ฮูมโต้แย้งว่าความเมตตาปรานีเป็นคุณธรรมตามธรรมชาติและเป็นรากฐานของการตัดสินทางศีลธรรม ซึ่งคัดค้านแนวคิดที่ว่ามนุษย์เห็นแก่ตัวเพียงอย่างเดียว
Benthamism
Metaphysicsเบนธามิสม์
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
ปรัชญาอรรถประโยชน์นิยมที่เกี่ยวข้องกับเจเรมี เบนธัม โดยถือว่าคุณค่าทางศีลธรรมของการกระทำถูกกำหนดโดยอรรถประโยชน์ในการมอบ 'ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแก่คนจำนวนมากที่สุด'
Berkeleyanism
Metaphysicsลัทธิเบิร์กลีย์
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
จิตนิยมอัตวิสัยของจอร์จ เบิร์กลีย์ ซึ่งสรุปอย่างโด่งดังว่า "Esse est percipi" (การดำรงอยู่คือการถูกรับรู้)
Best Possible World
Bโลกที่ดีที่สุดที่เป็นไปได้
Look, B. C., 2020, Gottfried Wilhelm Leibniz
ทฤษฎีของไลบ์นิซที่อ้างว่าพระเจ้าเลือกสร้างโลกใบนี้เพราะเป็นโลกที่มีสมดุลของความดีเหนือความชั่วมากที่สุด
โลกที่ดีที่สุดในบรรดาโลกที่เป็นไปได้ทั้งหมด
Rescher, N., 1991, G.W. Leibniz's Monadology
ทัศนะแบบนิยตินิยมที่ว่าโลกแห่งความเป็นจริงนี้เป็นโลกที่มีความหลากหลายของปรากฏการณ์สูงสุดในขณะที่มีความซับซ้อนของกฎเกณฑ์น้อยที่สุด
Bhakti
Metaphysicsภักติ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(สันสกฤต) ความศรัทธาภักดี ความรัก หรือความผูกพันต่อพระเจ้า ซึ่งแสดงนัยถึงความสัมพันธ์ส่วนบุคคลระหว่างผู้ศรัทธากับเทพเจ้า
Bhakti-yoga
Metaphysicsภักติโยคะ
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(สันสกฤต) มรรควิถีแห่งการรวมเป็นหนึ่งกับพระผู้เป็นเจ้าผ่านความรักและความภักดีอย่างแรงกล้า เป็นหนึ่งในโยคะหรือหนทางหลักในปรัชญาฮินดู
Bifurcation of Nature
Bการแบ่งแยกธรรมชาติ
Whitehead, A. N., 1920, The concept of nature
คำศัพท์ที่ เอ.เอ็น. ไวท์เฮด บัญญัติขึ้นเพื่อวิจารณ์การแยกขาดระหว่างธรรมชาติทางกายภาพที่เป็นวัตถุวิสัยและการรับรู้ที่เป็นจิตวิสัย
ทวิภาวะของธรรมชาติ
Stengers, I., 2011, Thinking with Whitehead
ตรรกะวิบัติของการแยกสิ่งที่ถูกรับรู้ออกจากการรับรู้สิ่งนั้น ซึ่งนำไปสู่ปัญหาเรื่องกายและจิต
Bioethics
Ethicsชีวจริยธรรม
Beauchamp, T. L., & Childress, J. F., 2013, Principles of biomedical ethics
สาขาหนึ่งของจริยศาสตร์ประยุกต์ที่ศึกษาประเด็นทางปรัชญา สังคม และกฎหมายที่เกิดขึ้นในทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์ชีวภาพ เช่น การุณยฆาต การทำแท้ง และวิศวกรรมพันธุศาสตร์
Biological Determinism
Bนิยตินิยมทางชีวภาพ
Lewontin, R. C., 1991, Biology as ideology: The doctrine of DNA
สมมติฐานที่ว่าปัจจัยทางชีวภาพ เช่น ยีนของบุคคล เป็นตัวกำหนดพฤติกรรมหรือการเปลี่ยนแปลงของบุคคลนั้นอย่างสมบูรณ์
นิยตินิยมทางพันธุกรรม
Kaplan, J. M., 2000, The limits and lies of human genetic research
ทัศนะทางอภิปรัชญาในปรัชญาชีววิทยาที่ว่าลักษณะที่ซับซ้อนของมนุษย์ (เช่น ความฉลาด หรือศีลธรรม) สามารถลดทอนลงเหลือเพียงรหัสพันธุกรรม
Biological Naturalism
Bสัจนิยมทางชีวภาพ
Searle, J. R., 2004, Mind: A brief introduction
ทฤษฎีของ จอห์น เซิร์ล ที่ระบุว่าความตระหนักรู้เป็นคุณลักษณะทางชีวภาพระดับสูงของสมอง
ธรรมชาติวนิยมทางชีวภาพ
Feser, E., 2006, Philosophy of mind
ทัศนะที่ยืนยันว่าสภาวะทางจิตเป็นปรากฏการณ์ทางชีวภาพที่มีอยู่จริงและเป็นเนื้อแท้ของชีววิทยามนุษย์
Bivalence, Principle of
Bหลักค่าความจริงสองค่า
Bobzien, S., 2020, Ancient Logic
หลักการที่ระบุว่าประโยคบอกเล่าทุกประโยคที่แสดงประพจน์จะมีค่าความจริงเพียงหนึ่งในสองค่าเท่านั้น คือ ไม่จริง ก็เท็จ
ทวิค่า
Williamson, T., 1994, Vagueness
มักถูกท้าทายในทางอภิปรัชญาเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอนาคตที่ยังไม่แน่นอนและภาคแสดงที่กำกวม
Block Universe
Bจักรวาลก้อน (บล็อกยูนิเวิร์ส)
Petkov, V., 2005, The ontology of spacetime
แบบจำลองที่อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ดำรงอยู่พร้อมกันในก้อนสี่มิติ ซึ่งนัยถึงแนวคิดสัสสตนิยม
ทัศนะแบบก้อน
Davies, P., 1995, About time
ได้รับการสนับสนุนจากทฤษฎีสัมพัทธภาพ ซึ่งเสนอว่าการไหลของเวลาเป็นเรื่องจิตวิสัย และจักรวาลเป็นโครงสร้างที่หยุดนิ่ง
Bodhisattva
Metaphysicsโพธิสัตว์
Sinha, S. C., 2012, Dictionary of philosophy
(สันสกฤต) ในพุทธศาสนานิกายมหายาน หมายถึง ผู้ที่ได้ก่อให้เกิด 'โพธิจิต' (จิตแห่งการตรัสรู้) และผู้ที่จะได้บรรลุสัมมาสัมโพธิญาณ แต่ได้ตั้งปณิธานว่าจะช่วยเหลือสรรพสัตว์ทั้งปวงให้พ้นจากความทุกข์ก่อนที่จะเข้าสู่นิพพาน
Body
Bร่างกาย (วัตถุ)
Robinson, H., 2020, Dualism
ในอภิปรัชญาของเดส์การตส์ หมายถึงสารวัตถุที่มีคุณลักษณะคือการกินที่ ความสามารถในการแบ่งแยกได้ และการไม่มีความตระหนักรู้
กาย (สรีระ)
Merleau-Ponty, M., 2012, Phenomenology of perception
ในปรากฏการณ์วิทยา ร่างกายเป็นประธานของการรับรู้และเป็นสื่อกลางที่เราใช้ในการดำรงอยู่ในโลก
Borderline Case
Bกรณีคาบเกี่ยว (กรณีชายขอบ)
Sorensen, R., 2018, Vagueness
ในอภิปรัชญาเรื่องความกำกวม หมายถึงกรณีที่ไม่ชัดเจนว่าสามารถใช้ภาคแสดงนั้นได้หรือไม่ (เช่น คนที่ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่า "หัวล้าน" หรือ "ไม่ล้าน")
กรณีคลุมเครือ
Keefe, R., & Smith, P. (Eds.), 1996, Vagueness: A reader
กรณีตัวอย่างที่ท้าทายหลักค่าความจริงสองค่า (Bivalence) โดยชี้ว่าอาจมีช่องว่างของค่าความจริง หรือระดับของความจริงที่แตกต่างกัน
Bound Variable
Bตัวแปรผูกพัน
Quine, W. V. O., 1948, On what there is
อ้างถึงวาทะของ ไควน์ ที่ว่า "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรผูกพัน" หมายความว่าเรายอมรับการมีอยู่ของสิ่งใดก็ตามที่ทฤษฎีของเราจำเป็นต้องใช้ตัวบ่งปริมาณ (Quantifier) อ้างถึง
การบ่งปริมาณ
Van Inwagen, P., 2009, Metaphysics (3rd ed.)
วิธีการในตรรกศาสตร์สัญลักษณ์ที่ใช้แสดงข้ออ้างเรื่องการมีอยู่; การถกเถียงทางอภิปรัชญามักเน้นว่าการใช้ตัวบ่งปริมาณยืนยันการมีอยู่จริงหรือไม่ (เช่น สำหรับวัตถุนามธรรม)
Boundary
Bขอบเขต
Varzi, A., 2019, Mereology
ในทฤษฎีส่วนย่อยและส่วนรวม หมายถึงส่วนที่มีมิติต่ำกว่าซึ่งกำหนดขีดจำกัดของวัตถุ
พรมแดน
Smith, B., 2001, Fiat objects
นักปรัชญาแยกความแตกต่างระหว่างขอบเขตที่ "แท้จริง" (ความไม่ต่อเนื่องตามธรรมชาติ) และขอบเขตที่ "สมมติขึ้น" (มนุษย์กำหนด)